Του Αργύρη Αργυριάδη

www.argiriadis.gr

Στην Ελλάδα αποκτήσαμε νέα κυβέρνηση, η οποία απολαμβάνει της εμπιστοσύνης της βουλής με ποσοστά που παρατηρούνται μόνον σε πρώιμες μετασοβιετικές «δημοκρατίες». Στην υπόλοιπη Ευρώπη ανακαλύπτουν την ύφεση. Το κόστος δανεισμού της Ιταλίας έγινε ήδη απαγορευτικό, ενώ ακολουθεί η Γαλλία. Το Βέλγιο και Ολλανδία ανακοίνωσαν για πρώτη φορά από την έναρξη της κυκλοφορίας του κοινού νομίσματος μείωση του ΑΕΠ από 0,5% έως 1,1%. Είναι προφανές ότι το φάντασμα της οικονομικής κατάρρευσης πλανάται πάνω από τις φοβισμένες πολιτείες της Ευρωλάνδης.

Φταίει όμως το ευρώ για ό,τι συμβαίνει; Μέχρι την εισαγωγή του κοινού νομίσματος, ο Νότος αντιμετώπιζε τα ελλείμματα ανταγωνιστικότητας όχι μέσω του εκσυγχρονισμού, αλλά μέσω διαρκούς πληθωρισμού και περιοδικών υποτιμήσεων του νομίσματος. Το Ευρώ απέκλεισε μία τέτοια λύση, αλλά έδωσε τη δυνατότητα τεχνητής ανάπτυξης μέσω του χαμηλού επιτοκίου. Αυτό το μοντέλο λειτούργησε για μερικά χρόνια και οδήγησε τα κράτη της ευρωπαϊκής περιφέρειας σε μεγαλύτερη ανάπτυξη από τα υπόλοιπα κράτη της Ευρωζώνης. Όμως, κάποια στιγμή η φούσκα έσπασε και οι επιπτώσεις του κραχ του Νότου γρήγορα θα φθάσουν και στον ευδαίμονα βορρά.

Ποια είναι η καλύτερη αντιμετώπιση για την κρίση; Να καταργήσουμε το ευρώ και να επιστρέψουμε στα εθνικά νομίσματα; Το πρόβλημα δεν είναι μόνον η Ελλάδα ή οι χώρες του Νότου. Απαιτείται συνολική αλλαγή του υφιστάμενου οικονομικού μοντέλου και καθολική εξυγίανση τόσο των εθνικών οικονομιών όσο και του τραπεζικού συστήματος. Μια τέτοια εξυγίανση είναι δυνατή μόνον υπό τους ακόλουθους όρους: δημοκρατία, κράτος πρόνοιας, προστασία του περιβάλλοντος, κοινωνική ενσωμάτωση όλων.

Η λύση εντοπίζεται στη διατήρηση του ευρώ και στην εκπόνηση αναπτυξιακών πολιτικών. Η Ευρώπη χρειάζεται ανάπτυξη, προκειμένου να επιτύχει την μείωση του χρέους. Πλέον δεν μπορεί να χρηματοδοτείται η ανάπτυξη με τη δημιουργία χρέους (δηλαδή με νέα δανεικά), ενώ ούτε ο πληθωρισμός, ο οποίος μπορεί να μειώσει το χρέος προσωρινά, μπορεί να δημιουργήσει πραγματική ανάπτυξη. Τα ίδια ισχύουν για την Ελλάδα. Συνεπώς, μια επιστροφή στη δραχμή δεν θα έλυνε τα δομικά προβλήματα της οικονομίας μας, ακόμη και εάν την ανακούφιζε προσωρινά.

Πώς μπορεί να επέλθει, επιτέλους, αυτή η ανάπτυξη; Μόνον με αποκαθήλωση του υφιστάμενου πολιτικού συστήματος. Δεν είναι δυνατόν να πιστεύουμε ότι όσοι εξέθρεψαν τη γραφειοκρατία, τον ωχαδερφισμό, την κομματοκρατία, την πολυνομία, την κοινωνική αδικία και τη διαφθορά μπορούν να μεταμορφωθούν σε «πρίγκιπες του εκσυγχρονισμού». Μόνον στα παραμύθια οι βάτραχοι μεταμορφώνονται σε πρίγκιπες …

• Το ανωτέρω άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Αγγελιοφόρος» της Θεσσαλονίκης την Παρασκευή 18 Νοεμβρίου 2011.