Νομίζω ότι είναι η πρώτη φορά που συμφωνώ με την Παπαρήγα. Στη σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών υπό τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας διαφώνησε με την προσπάθεια σύνδεσης της διαφθοράς με την οικονομική κρίση. Πράγματι, η ηθικολαγνεία, που ενδημεί στη χώρα είναι τουλάχιστον αποπροσανατολιστική.

Η διαφθορά έχει κόστος και συνέβαλε στην οικονομική κρίση. Ωστόσο, δεν τη δημιούργησε ούτε καν την επέτεινε. Το κόστος της διαφθοράς, σύμφωνα με έρευνα του ΟΗΕ, υπερβαίνει ετησίως τα 1,6 τρισεκατομμύρια δολάρια. Από το νούμερο αυτό αποδεικνύεται ότι αποτελεί αναπόδραστη ανάγκη η καταπολέμηση της διαφθοράς που υπονομεύει την ανάπτυξη. Όμως, η ανάλωση της δημόσιας συζήτησης σε διλήμματα περί «νόμιμου» και «ηθικού» - έννοιες οι οποίες πράγματι δεν ταυτίζονται αναγκαστικά - μας «εγκλωβίζει» να βλέπουμε το δένδρο και να χάνουμε το δάσος: την έξοδο από την κρίση, την αποφυγή της πτώχευσης, την παραγωγή νέου κοινωνικού πλεονάσματος και δικαιότερης διανομής του.

Ο πολιτικός χρόνος για την κυβέρνηση είναι ελάχιστος. Η παρούσα οικονομική συγκυρία επιβάλλει να κινηθεί σε δύο επίπεδα. Σε θεσμικές αλλαγές – οι οποίες δυστυχώς αποδίδουν καρπούς μακροχρόνια – και σε κινήσεις εκτάκτου ανάγκης. Η καθιέρωση θεσμοθετημένης διαβούλευσης για τα σχέδια νόμου, η διπλή ανάγνωση των σχεδίων νόμου στις κοινοβουλευτικές επιτροπές, η αντιμετώπιση της πολυνομίας, η διαφάνεια στα ΜΜΕ, η αναβάθμιση της Επιτροπής θεσμών και διαφάνειας, η αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής και της εισφοροδιαφυγής αποτελούν κινήσεις προς τη σωστή κατεύθυνση. Ωστόσο, η απόδοση των μέτρων αυτών – εάν και εφόσον εφαρμοστούν στην πράξη – θα αργήσει να φανεί. Είναι μέτρα με χρονικό ορίζοντα τετραετίας. Σήμερα απαιτούνται μέτρα με ορίζοντα τεσσάρων μηνών. Μέτρα που δεν συνάδουν απόλυτα με την «ηθική», όπως η πρόταση του Ανδρουλάκη για τη δημιουργία ενός εθνικού ομολόγου δίχως εφαρμογή του πόθεν έσχες ή η πρόταση που υποβάλλαμε από αυτήν τη στήλη πριν αρκετούς μήνες για αναστολή ενός έτους στο πόθεν έσχες για την αγορά ακινήτων (είτε εμπορικών είτε αστικών). Στην ίδια κατεύθυνση μπορεί να βοηθήσει η νομιμοποίηση των αυθαιρέτων, η τιτλοποίηση ακινήτων, η ενεργοποίηση του κρατικά ελεγχόμενου τραπεζικού συστήματος.

Η σημερινή κατάσταση δεν αντιμετωπίζεται με ευχολόγια ούτε ηθικοληψίες. Απαιτεί αποτελεσματικές κινήσεις, πριν να είναι αργά…

Το ανωτέρω άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Αγγελιοφόρος» την Παρασκευή 18 Δεκεμβρίου 2009.